Tentoonstelling 'Vijand, vriend en vrijer'

22
maart
2017

Van 25 maart '17 t/m 30 juni '18 loopt in stedelijk museum het Toreke de tentoonstelling: 'Vijand, vriend en vrijer'. Deze expo is het tweede deel van het tentoonstellingsproject: ‘Het leven in een bezette stad en regio tijdens 1914-1918’ en belicht de contacten tussen de bevolking en de Duitse bezetter in het Tienen van de Eerste Wereldoorlog. Soms gebeurde dat met ‘ijzeren hand’, maar er was ook de meer ‘zachte’ aanpak …

Parallel met de nog bestaande Belgische instellingen werd vanaf 1914 een Duits bestuursapparaat opgezet dat het dagelijkse leven in een wurggreep hield. Dit leidde ook tot het opeisen van jonge en minder jonge mannen  die  ingezet werden in de Duitse industrie. Op 20 en 21 november 1916 werd Tienen de draaischijf voor het vervoer van opgeëiste arbeiders uit Tienen en omgeving. In totaal werden meer dan 400 Tienenaars naar het kamp van Meschede gestuurd. Vandaar ging het dan naar fabrieken in Duitsland. Als de mannen uiteindelijk terugkeerden, waren ze vaak ziek en uitgemergeld, sommigen overleden aan de gevolgen van hun dwangarbeid.

Toch was niet alles kommer en kwel. Je kon niet zeggen dat er niks te beleven viel in de bezette stad. De dans- en variétézalen draaiden op volle toeren en er werd gezongen en gedanst in de gelagzalen en achterafzaaltjes van de vele cafeetjes, vaak op de tonen van het automatische orgel. En men kon naar de cinema … De Belgische soldaten die vastzaten aan het front maakten zich hier soms terecht zorgen over. Zij vreesden immers dat hun vrouw of lief steun zou zoeken bij ‘den Duits’, die alom tegenwoordig was op straat, in de cafés, tot in de woningen toe.

Het gemis aan contact met thuis was trouwens slecht voor het moreel van ‘onze jongens aan het front’, die het achter de IJzer zwaar te verduren hadden. Jonge en minder jonge vrouwen uit de niet-bezette gebieden werden opgeroepen om te corresponderen. Vanuit de Belgisch loopgraven werd geschreven met gevluchte Belgische, maar ook met Franse, Engelse, Amerikaanse en zelfs Canadese dames. Deze contacten kregen vaak een sentimenteel en weleens een erotisch kantje.

Ook de Duitse soldaten in de bezette gebieden hadden gebrek aan affectie en centen om hiervoor te betalen. Het rode lichtjesdistrict van Tienen deed gouden zaken en de clandestiene prostitutie nam hand over hand toe. De gevolgen waren een doorn in het oog van de Duitse Sittenpolizei. De ‘venuskwaal‘ werd door de Duitse overheid streng aangepakt.

Al deze gekende en minder gekende aspecten van de Duitse bezetting komen in de tentoonstelling 'Vijnad, vriend en vrijer' ruimschoots aan bod. Via audio- en videofragmenten wordt de bezoeker ondergedompeld in het alledaagse, soms ook verborgen leven van de Tienenaars van honderd jaar terug. Nog t/m 30 juni '18 te bezichtigen in het Toreke in Tienen.

 

 

Vijand, vriend en vrijer
Vergeten en verborgen aspecten van het leven in oorlogstijd
Van zaterdag 25 maart '17 t/m zaterdag 30 juni '18
Museum het Toreke, Grote Markt 6 in Tienen
Openingsuren: van dinsdag tot zondag van 10.00 tot 17.00 uur. Laatste bezoek start om 16.00 uur

Contact